۷/۲۹/۱۴۰۵

ئاژەڵی هیبریدی لە زمانی کوردیدا

لە کوردستاندا چەند جۆر ئاژەڵ هەن کە کورد پێی وایە لەسەرەتاوە بە شێوەی سرووشتی نەبوون و دواتر لە ئەنجامی تێکەڵاوبوون و جووتبوونی دوو جۆر ئاژەڵی لە یەک نیزیک پەیدا بوون. بەشێک لەم ئاژەڵانە ڕوونە کە لە ئەنجامی جووتبوونی دوو ئاژەڵی دیکەدا لەدایک دەبن و بەشێوەی سرووشتی، نین. وەک ئێستر کە منداڵی هاوبەشی مایین و نێرەکەرە یان باڵانی کە جوانوو یان جاشکی باب ئەسپ و دایک کەرە. ئەم جۆرە بەرگاویلکە یان ئێسترە گایلکەشی پێ دەڵێن. دیارە هەردوو جۆریان ئیتر زاوزێ ناکەن و هەبوونیان هەمیشە بەو جۆرە جووتبوونەوە بەندە.

 بەڵام بەشێک لەو ئاژەڵانە ئەگەر بەرهەمی ئەو جۆرە تێکەڵاوییانەش بن، بۆخۆیان زاوزێ دەکەن و وەک ئاژەڵی سەربەخۆ و بێ گەڕانەوە بۆ دایک و باوکە سەرەتاکەیان هەن. لێ ناوێک کە بۆیان هەڵبژێردراوە، هەروا بەرهەمی ئەو جۆرە ڕوانینەیە. وەک مارماسی کە ماسییەکی وەک مار درێژە یان گەوەزن کە لە دوو وشەی گا و بزن پێکهاتووە. هەروەها مەرەز کە جۆرێک بزنە و ناوەکەی تێکەڵاوی دوو وشەی مەڕ و بزە. ئەوەش بە هۆی موو یان خورییەکەیەتی کە پتر وەک خوریی مەڕ دەچێ تا مووی بزن. بەژنیشی لە بزن وردترە و سرووشتی بڕێک هێورترە. تێکەڵاویی مەرەز و بزنی ئاسایی دەبێ بە سێرە. 

لە ڕیزی ئەم ئاژەڵە هیبریدییانەدا جۆرێک سەگیش هەیە کە بەرهەمی جووتبوونی دێڵەگورگ و گۆڵەسەگە و بە سەگگورگ دەناسرێ. ئەگەر دایک سەگ بێ و باب گورگ، بە گورگەمێش ناو دەبرێ کە سرووشتی گورگانەی خۆی زیاتر دەپارێزێ. هەروەها تووتکی بەرهەمی جووتبوونی دێڵەسەگ و گۆڵەتاژی "وەرەق"ی پێ دەگوترێ و ئەگەر گۆڵەسەگ و دێڵەتاژی بە یەکەوە جووت بن، ئەوە بێچووەکەیان دەبێ بە قەمچ. 

 هەروەها جۆرێک ڕەشەوڵاخیش هەیە کە بەرهەمی جووتبوونی گا و گامێشە بەڵام بەداخەوە من ناوەکەیم لەبیر نەماوە. ئەم جۆرە زۆر بە گەرما هەستیارە و زوو گەرماژۆ دەبێ. 

بابەتی نوێ:

ئاژەڵی هیبریدی لە زمانی کوردیدا

لە کوردستاندا چەند جۆر ئاژەڵ هەن کە کورد پێی وایە لەسەرەتاوە بە شێوەی سرووشتی نەبوون و دواتر لە ئەنجامی تێکەڵاوبوون و جووتبوونی دوو جۆر ئاژە...